بعضى از پيمبران و مقام و شأن آنها بر آمده كه به آنها علم و حكمت عنايت نموديم چيست بين مفسرين گفتارى است : 1 - معرفت و شناسايى دين . ( مالك بن انس ) 2 - سنت نبوى . ( قتاده ) 3 - علم به احكامى كه نميتوان فهميد مگر بارشاد رسول . ( زيد ) 4 - حكمت در اينجا همان اوصاف كتاب است كه آن هم آياتست و هم حكمت 5 - حكمت نورى است در قلب كه قلب را روشن و بينا ميگرداند و همانطورى كه چشم بنور اشياء را مىبيند قلب بنور حكمت اشياء را مشاهده مينمايد . 6 - حكماء در مقام معرفى حكمت گويند : حكمت علم بحقيقت اشياء است به قدر طاقت بشريت . و تمام مقالاتى كه گفته شد در معناى اخير كه از حكماء است ميتوان جمع نمود و هر يك را در جاى خود و نسبت بمقام خويش معرف حكمت قرار داد زيرا كه شناسايى دين و سنت نبوى و اوصاف كتاب ( قرآن ) هر يك يك قسمى از علم بحقيقت اشياء است و نيز شناسايى حقيقت اشياء و آنچه دانشمندان از معارف و احكام و قوانين كتاب و سنت فهميده و رسيده‌اند نورى است كه در قلب آنها طلوع نموده و قلبشان را بينا و روشن گردانيده ، پس بهتر همان مقاله حكماء است كه در معرفى حكمت گفته‌اند « حكمت علم بحقيقت اشياء است به قدر طاقت بشريت » . وَ يُزَكِّيهِمْ » و نيز جناب ابراهيم عليه السلام از خداى متعال درخواست مينمايد كه پيمبرى از اهل مكه براى آنها بفرست كه روح و روان آنها را از صفات و اخلاق نكوهيده تزكيه نمايد و باوصاف و فضائل انسانى بيارايد . براى واقف شدن باسرار كائنات و شناختن مراحل تكامل كه بتعليمات قرآنى و دستورات نبوى انسان را ميسر ميگردد مراعات نمودن درجه اعتدال نخستين شرط استكمال و ترقيات انسانى بشمار ميرود ، كسى كه بخواهد از نردبان ترقى و تعالى پله‌اى بالا رود اول شرط اساسى وى اين است كه جدا در مقام مجاهده بر آيد و با نفس شرير